Już 9 lipca w litewskich Widziszkach (rejon wiłkomierski) odbędą się uroczystości upamiętniające 130. rocznicę urodzin podpułkownika Władysława Żwańskiego, niezwykle zasłużonego dowódcy podziemia niepodległościowego, posługującego się pseudonimami „Błękit”, „Butrym” i „Iskra”. Wydarzenie jest jednocześnie częścią oficjalnych obchodów 82. rocznicy Operacji „Ostra Brama” na Litwie.
Dlaczego „Błękit” jest tak ważny dla naszego regionu?
Postać ppłk. Władysława Żwańskiego zajmuje szczególne miejsce w historii Brańska i całej południowej części województwa podlaskiego. Od kwietnia 1946 roku pełnił on funkcję komendanta Okręgu Białystok Narodowego Zjednoczenia Wojskowego (NZW), któremu podlegało około 6 tysięcy żołnierzy.
Struktury dowodzone przez „Błękita” obejmowały m.in. komendy powiatowe w Bielsku Podlaskim i Wysokiem Mazowieckiem, a więc tereny bezpośrednio związane z Brańskiem. Oznacza to, że działalność niepodległościowego podziemia na naszych ziemiach prowadzona była w dużej mierze pod jego dowództwem.
Ppłk. Żwański pozostał wierny przysiędze do końca. Poległ 1 lipca 1948 roku we wsi Dąbrowa-Tworki podczas starcia z grupą operacyjną UB i KBW. Do dziś nie odnaleziono miejsca jego pochówku.
Program uroczystości
Główne uroczystości rozpoczną się 9 lipca o godz. 13.00 czasu litewskiego w kościele pw. Świętej Trójcy w Widziszkach, rodzinnej parafii ppłk. Żwańskiego.
Odprawiona zostanie Msza Święta w języku polskim w intencji odnalezienia doczesnych szczątków bohatera. Następnie odbędzie się wykład historyczny oraz Apel Pamięci przy symbolicznym miejscu pamięci na przykościelnym cmentarzu.
Podczas uroczystości odczytany zostanie również okolicznościowy list skierowany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego.
Pełny program oraz dodatkowe informacje dostępne są pod linkiem: https://fb.me/e/9EeqL6rQ0
Znamienici goście
Swój udział w uroczystościach potwierdzili między innymi:
- doradca reprezentujący Prezydenta RP Karola Nawrockiego;
- rodzina ppłk. Władysława Żwańskiego – wnukowie Janusz i Jakub Żwańscy wraz z rodzinami;
- Jan Dziedziczak – poseł na Sejm RP, wiceprzewodniczący Komisji Łączności z Polakami za Granicą, były sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów oraz były pełnomocnik Rządu ds. Polonii i Polaków za Granicą;
- Zbigniew Ciosek – konsul reprezentujący Ambasadę RP w Wilnie;
- Adrianna Garnik – dyrektor Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL wraz z osobami towarzyszącymi;
- Karolina Kolbuszewska – dyrektor Muzeum Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej;
- Jerzy Bauer – starosta powiatu ostrowskiego;
- Sebastian Oczkowski – burmistrz Miasta i Gminy Brok;
- Jędrzej Michał Drewnowski – wójt Gminy Boguty-Pianki;
- delegacje Związku Polaków na Litwie;
- Renata Cytacka – prezes Forum Rodziców Szkół Polskich Rejonu Solecznickiego;
- zarząd Stowarzyszenia Odra-Niemen wraz z grupą harcerzy;
- zarząd Narodowego Zjednoczenia Wojskowego Okręg Chrobry wraz z pocztem sztandarowym;
- Bractwo Kurkowe;
- Janina Starowiejska – prezes Fundacji Pochówek i Pamięć z Olsztyna;
- Piotr Rydzewski – prezes Związku Pamięci Ofiar Obławy Augustowskiej 1945 Roku;
- Adam Hlebowicz – historyk i dziennikarz, były dyrektor Biura Edukacji Narodowej IPN;
- Bogusław Łabędzki – prezes Stowarzyszenia Historycznego im. Danuty Siedzikówny „Inki” w Hajnówce.
Organizatorzy i partnerzy
Organizatorami wydarzenia są:
- Instytut Pamięci Narodowej,
- Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL,
- Narodowe Zjednoczenie Wojskowe Okręg Chrobry,
- Związek Polaków na Litwie,
- Powiat Białostocki.
Partnerami uroczystości są:
- Stowarzyszenie Odra-Niemen,
- Województwo Podlaskie,
- Fundacja Sztafeta.
Patronat medialny nad wydarzeniem objęli:
- TVP Wilno,
- portal Wilnoteka.lt,
- „Kurier Wileński”,
- portal bransk.eu,
- tygodnik „Do Rzeczy”.
Cieszy nas szczególnie, że portal bransk.eu znalazł się w gronie patronów medialnych tego wyjątkowego wydarzenia. Zapraszamy do śledzenia naszej relacji z uroczystości oraz materiałów przygotowanych bezpośrednio z rodzinnych stron ppłk. Władysława Żwańskiego. Będziemy informować o przebiegu obchodów tego ważnego święta pamięci narodowej.